Geçen hafta İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Ulusal 100 endeksinin 1994-2001 yıllarında yaşanan krize yakın bir reel kayıp yaşadığını, henüz dip seviyeyi görmese de alım için veya yükselişe katılacak hisse seçimi için oldukça uygun bir zaman olduğunu yazmıştım.
Doların zirve yaptığı, hisselerin taban seviyelerde olduğu bir haftanın ardından Alman Borsası'nda olağanüstü gelişmeler yaşandı. Endeks üzerinde en etkili hisselerden biri olan Volkswagen hisselerindeki anormal yükseliş sonrası DAX endeksi yüzde 10'un üzerinde artış kaydetti. Ardından Japonya'da Nikkei endeksi de faiz indirim beklentileri sebebiyle banka hisseleri öncülüğünde art arda iki kez yüzde 10'a yakın yükseldi. Amerikan borsaları ise FED'in faiz indireceği beklentisiyle 9.300 puanı aştı. Tüm bu gelişmeler sırasında Cumhuriyet Bayramı sebebiyle kapalı kalan İMKB, perşembe ve cuma günü banka ve holding hisselerinde yüzde 50'lere varan yükselişlerin ardından haftayı yüzde 15,12'lik artışla 27 bin 832 puandan kapattı. Dünya borsalarında ve piyasalarımızdaki bu yükselişleri şimdilik sadece kısa vadeli bir yukarı dönüş sinyali olarak kabul edebiliriz ancak kesin ve uzun soluklu bir yukarı trend için ikili dip oluşumları takip edilmelidir.

Değeri artan hisselere baktığımızda hisse seçiminin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha anladık. Derinliği ve kâr beklentisi olan hisseler bu defa da diğerlerine oranla daha parlak bir performans gösterdi. 15 Kasım'a kadar konsolide olmayan 9 aylık bilançolar tamamlanacak. Zaten bu yükselişte de kâr beklentisi yüksek olan hisseler tercih ediliyor. Önümüzdeki hafta Tüpraş ve Petrol Ofisi gibi şirketler kâr rakamlarını açıklayacaklar. Bilançolar eylül sonunda bağlandı. Bu nedenle şirketler gerek döviz fiyatlarındaki gerekse faiz oranındaki artışlardan çok fazla etkilenmeyecekler. Gelen yüksek kâr rakamları kimseyi şaşırtmamalı, oluşabilecek tepki yükselişleri normal karşılanmalıdır. Endeks yükselişine devam etmesi halinde 28 bin 200 puandaki direnç noktasını kırmaya çalışacaktır. Bu noktayı aşabilirse hafta içinde yeniden 30 bin puanı test etmesi beklenebilir. Banka, holding, otomotiv hisselerindeki hareketlilik bilançolar açıklanıncaya kadar sürebilir. Önümüzdeki hafta bazı önemli şirketlerin 9 aylık bilançoları gelmeye başlayacak. Bilanço dönemlerinde borsalar hareketlenir. Bilanço beklentisi sona erdikten sonra ise hareketlilik sona erer. Hisse fiyatları geçen haftaki yükselişlere rağmen halen düşük sayılabilir.

SPK, küçük yatırımcının soyulmasına 'dur' demeli

Açıklanacak kâr rakamlarına rağmen stagflasyon (durgunluk, işsizlik ve enflasyon artışının birlikte görülmesi) korkuları şirketlerin hatalı kararlar almasına yol açabilir. Yatırımcıların en korktuğu konulardan biri yatırım yaptığı şirketin zarar etmesidir. Yatırımcı para yatırdığı şirketinden yüksek kâr payı almak ve fiyatının Borsa'da yükselmesinden faydalanmak ister. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda yıllardır belli başlı bazı şirketlerin dışında yüksek temettü veren hisse sayısı oldukça az. Kârlı şirketlerin dışında kârını olduğundan düşük gösterme çabası içinde olan şirketlerin bağımsız denetim şirketlerini baskı altında tuttukları bir ortamda Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) yatırımcıyı düşünerek daha titiz bir çalışma yapması beklenir. Şirketlerin gelir tabloları incelendiğinde yüksek genel yönetim giderleri ile şişirilen masraflar yatırımcıların alması gerektiği temettü miktarını (kâr payı) aşındırıyor. Ayrıca daha önce de dikkat çektiğimiz gibi şirketler birbiri ardına bedelli sermaye artışlarına giderek sermaye ihtiyacını yatırımcılardan sağlamak istiyorlar. Bu şirketlere şunu sormak lazım; "Ne verdin ki ne istiyorsun?" Bazı şirketler var ki, halka açıldığından beri bedelli sermaye artışı yapıp duruyor. Yatırımcı hisse yükselse sesini çıkarmayacak ama hisseler bu kadar bedelli sermaye artışına rağmen öyle kötü eller tarafından yönetiliyor ki toplanan nakitler bir işe yaramadığı gibi yatırımcı verdiği paraya pişman ediliyor adeta. SPK halka arz kriterlerini bir kez daha gözden geçirmelidir. Kriz edebiyatının ardına saklanarak şirket yöneticilerinin tek taraflı hegemonyalarına artık dur deme zamanıdır. SPK ve İMKB, sermaye piyasasında kötü gidişatı durdurmak için elbirliği ile köklü reformlara imza atmalı.

Altın, doların baskısı altında

Haftaya 735 dolardan başlayan altının ons fiyatı, ABD Merkez Bankası'nın (FED) faiz indirimi beklentisiyle 777 dolara kadar yükseldiyse de doların yeniden yükselişe geçmesiyle haftayı 11 dolarlık düşüşle 725 dolardan tamamladı. FED'in yarım puanlık indirimine rağmen dolar çok hızlı bir şekilde toparlanınca altın fiyatları düştü. 2007 yılı Ağustos ayında Euro/dolar paritesi 1,34 seviyesindeyken ons 652 dolardı, bugün parite 1,27 ons ise 725 dolar. Önümüzdeki hafta Avrupa ve İngiltere merkez bankalarının muhtemel faiz indirimleri öncesi dolar yükselişini sürdürürse ons 700 doların altına da gerileyebilir. Şu an Avrupa Merkez Bankası'nın uyguladığı faiz oranı yüzde 3,75. Tahminler emtia fiyatlarındaki düşüşlere güvenerek faiz indirimine gidileceği yönünde.

Paritenin seyrini 'Avrupa' belirler

Önceki hafta 1,24'e kadar gerileyerek şok etkisi yapan Euro/dolar paritesi geçen hafta ABD'deki faiz indiriminin ardından 1,33 dolara kadar tırmandıysa da bunun etkisi kısa sürdü ve dolar yeniden tırmanışa geçti. Parite kısa sürede 1,26 seviyelerine geriledi. Dolar, Japon Yeni karşısında da yükselirken gelişmekte olan ülke paraları karşısında bir miktar toparlandı. Haftanın son günü YTL karşısında bir ara 1,58 seviyelerine kadar yükselen dolar, kapanışta 1,54 YTL'den satıldı. Perşembe günkü Avrupa Merkez Bankası faiz kararı öncesinde dolar, güçlü seyrini sürdürebilir ve parite 1,25'e doğru geri çekilebilir. Paritenin daha aşağılara doğru gitmesini ABD ekonomisinin küçülmeye başlaması ve Avrupa'da faiz oranının yüksek oluşu engelliyor.

GEÇEN HAFTANIN EN LERİ

Değer kazananlar (%)

01 - AFM Film 54,44

02 - Doğan Gztc. 48,42

03 - Kerevitaş 43,12

04 - L. Aslan Çim.. 41,38

05 - Ford Otosan 38,73

06 - Aviva Sigorta 37,57

07 - Yapı Kredi B. 33,33

08 - Şişe 33,33

09 - Garanti Bankası 31,94

10 - Vakıfbank 31,86

Değer kaybedenler (%)

01 - BİM Mağazalar -18,42

02 - Yapı Kredi S. -10,98

03 - Akçansa -9,29

04 - Tacirler Y. O. -8,89

05 - Güneş Sigorta -8,76

06 - Selçuk Gıda -7,41

07 - Coca Cola İçecek -6,88

08 - Alarko GMYO -5,50

09 - Vakıf Fin. K. -4,05

10 - Altınyıldız -2,75

 

Selim Işıklar/ZAMAN